Przegrzanie i dochłodzenie czynnika chłodniczego to dwie różnice temperatur, które pokazują, czy parownik dostaje tyle cieczy, ile trzeba, i czy przed zaworem rozprężnym płynie sama ciecz, a nie jej mieszanina z parą. Mierzysz je manometrem i czujnikiem temperatury, a prawidłową wartość podaje producent zaworu i sprężarki. Poniżej opisujemy pomiar, wartości i objawy. Zadzwoń: +48 536 577 385, jeździmy po całej Polsce.
Przegrzanie i dochłodzenie czynnika: co to jest
Przegrzanie to różnica między temperaturą pary na wylocie parownika a temperaturą parowania przy tym samym ciśnieniu. Dzięki niemu wiesz, że do sprężarki wraca para, a nie ciecz. Danfoss opisuje przegrzanie jako sygnał, którym zawór rozprężny reguluje dopływ czynnika do parownika.
Dochłodzenie to różnica między temperaturą skraplania a temperaturą cieczy przed zaworem rozprężnym. Ciecz schłodzona poniżej temperatury skraplania nie tworzy pęcherzy pary w przewodzie cieczowym. Spotkasz też słowo podchłodzenie, które oznacza to samo. Temperaturę parowania i skraplania dla danego ciśnienia odczytasz z tabeli ciśnień czynnika ChillerSerwis, firmy z naszej grupy.
Obie wartości podajemy w kelwinach (K). Różnica jednego kelwina to różnica jednego stopnia Celsjusza, więc możesz liczyć wprost w stopniach.
Przegrzanie i dochłodzenie czynnika chłodniczego sprawdzamy przy każdej diagnostyce obiegu freonowego, bo to najszybszy sposób, by odróżnić problem po stronie parownika od problemu po stronie skraplacza.
Jedna liczba niczego nie rozstrzyga. Przegrzanie mówi o parowniku i zaworze, dochłodzenie o skraplaczu i ilości czynnika w obiegu. Razem pokazują, gdzie szukać usterki w agregacie wody lodowej, klimatyzatorze czy pompie ciepła. Dotyczy to też instalacji freonowych, które obsługujemy w ramach serwisu instalacji chłodniczych.
Jak zmierzyć przegrzanie krok po kroku
Mierz przy ustabilizowanej pracy, gdy ciśnienia i temperatury przestaną się zmieniać. Zaraz po rozruchu wartości falują, więc wczesny odczyt wprowadza w błąd.
- Podłącz manometr do króćca serwisowego na linii ssawnej, możliwie blisko parownika. Podłączenie manometrów do obiegu wykonuje technik z uprawnieniami F-gaz.
- Odczytaj ciśnienie ssania i przelicz je na temperaturę parowania według tabeli dla danego czynnika. Cyfrowe zestawy robią to same.
- Przyłóż czujnik temperatury do rury ssawnej w tym samym miejscu, w którym mierzysz ciśnienie. Danfoss zaleca poziomy odcinek rury i pozycję między godziną pierwszą a czwartą, nigdy spód rury.
- Dociśnij czujnik paskiem i zaizoluj go, żeby powietrze z otoczenia nie zafałszowało wyniku.
- Odejmij temperaturę parowania od zmierzonej temperatury rury. Wynik to przegrzanie.
- Zapisz warunki: temperaturę powietrza lub wody na wlocie, obciążenie i rodzaj czynnika.
Przy mieszaninach zeotropowych, na przykład R407C, do przegrzania bierzesz temperaturę punktu rosy, a do dochłodzenia temperaturę punktu wrzenia. Pomylenie ich daje błąd wielkości poślizgu temperaturowego.
Gdy układ ma elektroniczny zawór rozprężny, sterownik pokazuje przegrzanie z własnych czujników. Sprawdzamy je niezależnym pomiarem, bo czujnik sterownika może być przesunięty albo uszkodzony.
Jak zmierzyć dochłodzenie czynnika
Dochłodzenie mierzysz po stronie wysokiego ciśnienia, w przewodzie cieczowym.
- Odczytaj ciśnienie skraplania i przelicz je na temperaturę skraplania.
- Zmierz temperaturę rury cieczowej przy wylocie ze skraplacza albo tuż przed zaworem rozprężnym.
- Odejmij temperaturę cieczy od temperatury skraplania.
- Porównaj wynik z zaleceniem producenta urządzenia.
Danfoss liczy dochłodzenie względem temperatury cieczy na wlocie zaworu rozprężnego. Jeśli przewód cieczowy jest długi, ma duże opory albo biegnie w górę, przed zaworem dochłodzenie bywa mniejsze niż przy skraplaczu. Gdy podejrzewamy pęcherze pary w cieczy, mierzymy więc w obu miejscach.
Pomaga też wziernik. Pęcherze w szkle sugerują zbyt małe dochłodzenie albo brak czynnika. Czysty wziernik nie dowodzi jednak, że ilość czynnika jest właściwa, dlatego nie opieramy na nim oceny.
Jakie wartości przegrzania i dochłodzenia są prawidłowe
Nie ma jednej wartości dla wszystkich urządzeń. Zależy ona od typu zaworu, parownika, sprężarki i czynnika, dlatego cel bierz z dokumentacji producenta. Liczby poniżej pochodzą z publikacji Danfoss i służą jako punkt odniesienia, a nie jako nastawa dla Twojego urządzenia.
| Wielkość | Wartość podana przez Danfoss | Uwaga |
|---|---|---|
| Dochłodzenie przed zaworem rozprężnym | od 4 do 5 K | Wystarczające w większości przypadków, według poradnika dla montażystów zaworów termostatycznych. |
| Przegrzanie na ssaniu sprężarki scroll serii PSH | od 5 do 30 K | Wymóg dla tej serii. To dopuszczalny zakres pracy sprężarki, a nie wartość docelowa. W układach z termostatycznym zaworem rozprężnym przegrzanie na wyjściu z parownika wynosi zwykle 4 do 7 K. |
| Statyczna nastawa przegrzania zaworu termostatycznego T2 i TE2 | według karty zaworu | Nastawy fabryczne podaje karta katalogowa zaworu. Do nastawy statycznej dochodzi przegrzanie otwarcia. |
Z tego wynika ważna rzecz. Przegrzanie zmierzone przy pracującym urządzeniu nie musi być równe nastawie na zaworze, bo zawór dodaje przegrzanie otwarcia, a obciążenie parownika je zmienia. Danfoss pisze też, że optymalne przegrzanie zmienia się z obciążeniem.
Mierz też przy różnych obciążeniach, jeśli urządzenie ma kilka stopni mocy. Przegrzanie przy pełnym i przy częściowym obciążeniu potrafi się różnić, a usterka bywa widoczna tylko w jednym z tych stanów.
Zbyt małe przegrzanie grozi cieczą w sprężarce, więc nie zmniejszaj go na własną rękę. Nastawę zmieniaj dopiero po pomiarach i małymi krokami. Według Danfoss jeden obrót wrzeciona w zaworach T2 i TE2 zmienia przegrzanie o około 4 K przy temperaturze parowania 0°C. Dane pochodzą z dokumentu Fitters notes do zaworów termostatycznych Danfoss.
Co oznaczają odchyłki i jakie dają objawy
Odchyłkę czytaj razem z ciśnieniami, temperaturami wody lub powietrza i prądem sprężarki. Poniższa tabela pokazuje typowe powiązania, nie wyrok.
| Pomiar | Możliwe przyczyny | Objawy |
|---|---|---|
| Za niskie przegrzanie | Zbyt duży wtrysk, zawór za duży albo rozregulowany, mały przepływ powietrza lub wody przez parownik | Ciecz wraca do sprężarki, rozcieńcza olej, ryzyko uderzenia hydraulicznego |
| Za wysokie przegrzanie | Za mało czynnika, zatkany filtr odwadniacz lub sitko zaworu, zawór za mały, duże opory w przewodzie cieczowym | Mniejsza wydajność chłodnicza, wyższa temperatura tłoczenia, nagrzewanie sprężarki |
| Za niskie dochłodzenie | Brak czynnika, spadek ciśnienia w przewodzie cieczowym, nieprawidłowa praca skraplacza | Pęcherze pary przed zaworem, mniej cieczy w parowniku, wysokie przegrzanie |
| Za wysokie dochłodzenie | Nadmiar czynnika, zalany skraplacz | Wysokie ciśnienie skraplania, większy pobór prądu |
Zanim uznasz wynik za wiarygodny, sprawdź czujniki i manometry. Zawyżone przegrzanie często bierze się z kiepskiego kontaktu czujnika z rurą albo z braku izolacji, a nie z usterki obiegu. Powtórz pomiar po kilku minutach i porównaj oba odczyty.
Wysokie przegrzanie przy niskim dochłodzeniu najczęściej wskazuje na brak czynnika, a to zwykle oznacza nieszczelność. Wysokie przegrzanie przy normalnym dochłodzeniu kieruje uwagę na zawór, filtr albo przewód cieczowy. Przy podejrzeniu braku czynnika szukamy nieszczelności i dopiero potem uzupełniamy układ.
Dlatego naprawę chillerów zaczynamy od diagnostyki, zanim cokolwiek wymienimy. Pomiary z przeglądu i konserwacji chillerów trafiają do protokołu, więc przy kolejnej wizycie porównujemy je z poprzednimi.
Pytania i odpowiedzi
Jakie przegrzanie jest prawidłowe w klimatyzacji?
Nie ma jednej liczby. Zależy od zaworu, parownika i producenta, więc cel znajdziesz w dokumentacji urządzenia. Danfoss podaje dla swoich sprężarek scroll serii PSH wymóg przegrzania na ssaniu od 5 do 30 K. Inna seria sprężarek może mieć inny zakres.
Czy mogę sam dolać czynnik, gdy dochłodzenie jest za niskie?
Nie zalecamy. Niskie dochłodzenie zwykle oznacza brak czynnika, a ten ubywa przez nieszczelność, więc dolewka bez naprawy tylko odsuwa problem. Prace przy czynniku wykonuje technik z uprawnieniami F-gaz, po sprawdzeniu szczelności.
Czym różni się dochłodzenie od podchłodzenia?
To dwie nazwy tego samego pojęcia: różnicy między temperaturą skraplania a temperaturą cieczy. W dokumentacji spotkasz obie. W naszych protokołach piszemy dochłodzenie.
Jak mierzyć przegrzanie i dochłodzenie w pompie ciepła?
Zasada jest ta sama, ale parownik i skraplacz zamieniają się miejscami zależnie od trybu pracy. Najpierw ustal, w jakim trybie pracuje urządzenie i gdzie jest strona niskiego, a gdzie wysokiego ciśnienia. Szczegółowe wartości podaje producent pompy ciepła.
Czy odchyłka o 1 K to już problem?
Zwykle nie. Danfoss nie traktuje zmiany przegrzania o 1 K jako pompowania zaworu. Niepokoi trwały odczyt poza zakresem producenta albo wahania, które nie ustępują mimo regulacji.
Zadzwoń, gdy wyniki pomiaru budzą wątpliwości
Zgłoś się do nas, jeśli odczyty wychodzą poza zalecenia, urządzenie traci wydajność albo sprężarka zgłasza alarmy. Przed telefonem przygotuj:
- Markę, model i numer seryjny z tabliczki znamionowej.
- Rodzaj czynnika chłodniczego.
- Odczyty ciśnień i temperatur z warunkami pracy, jeśli je masz.
- Opis objawów: alarmy, zimna lub gorąca sprężarka, oszronienie parownika, spadek wydajności.
Zadzwoń: +48 501 179 381 albo +48 536 577 385, napisz: info@coldway.pl. Odbieramy od poniedziałku do soboty, 8:00 do 16:00. Przy zgłoszeniu opisujemy plan diagnostyki, a nasz serwis agregatów wody lodowej działa na terenie całej Polski.
